Czy kolejność kamieni milowych ma znaczenie?
Każda zdobyta umiejętność jest możliwością do ćwiczenia układu nerwowego i mięśniowego tak, aby precyzyjne wreszcie się spionizować! Nie każde dziecko będzie to robiło kolejno tak jak opisuje literatura. Powodów może być wiele np. kiedy dziecko najpierw podejmuje próby wstawania a jeszcze nie czworakuje przyczyną może być osłabiona aktywność mięśni brzucha, ale spokojnie. Dziecko poprzez ćwiczenie podciągania się do stania może ćwiczyć mięśnie brzucha np. wspinając się po rodzicu czy meblach. Często jest też tak, że dzieci które osiągnęły pozycję wysoką są nią tak zafascynowane, że nie mają ochoty doskonalić już tych niższych. Warto dać wtedy czas dziecku, proponować jak najwięcej zabaw, które będą aktywowały je do doskonalenia zdobytych umiejętności. Jeśli jednak martwi Cię, rozwój Twojego dziecka to koniecznie udaj się do specjalisty. Nie musisz wiedzieć wszystkiego, spokojny rodzic to spokojnie i szczęśliwe dziecko 🙂
Kamienie milowe jako wczesna ocena rozwoju motorycznego dziecka tak czy nie?
Często się słyszy, że zdobywanie kamieni milowych może być również narzędziem diagnostycznym. Do odpowiedniego przedziału wieku przypisany jest rodzaj zdolności motorycznej i czas w jakim dziecko powinno zdobyć tę umiejętność tzw. okno rozwojowe (np. umiejętność samodzielnego chodu 12-18m.ż). Dzięki temu można w prosty sposób ocenić w jakim momencie rozwoju jest dziecko i jaki będzie jego następny etap.
Osobiście patrzę na to troszkę z przymrużeniem oka. Oczywiście jest to dla mnie forma pomocnicza bo warto jest znać etap kolejności rozwoju motorycznego dziecka ale rozwój to nie wyścig, ważna jest jakość a nie ilość. Pamiętajmy również, że sama ocena rozwoju poznawczego (intelektualnego) i motorycznego (ruchowego) nie da nam pełnego obrazu o dziecku. Środowisko w jakim dziecko przebywa, pożywienie i trawienie a także ilość i jakość snu to składowe diagnozy noworodka. Do tego dodajmy ocenę rozwoju motorycznego i poznawczego i mamy idealny całokształt małej istoty i dopiero na tej postawie można cokolwiek stwierdzać.
Badania naukowe
Kamienie milowe możemy podzielić na poznawcze i ruchowe. Poznawcze to te, które stanowią postawę inteligencji a ruchowe podstawę motoryki małej i dużej.
W badaniach naukowych z 2019 r. które przeprowadziła American Academy of Pediatrics możemy spojrzeć na kamienie milowe w skali procentowej.
W badaniach naukowych przeprowadzono ankietę w ramach badań przesiewowych na temat rozwoju ruchowego dziecka. W ankiecie wzięło udział prawie 41,5 tys. rodziców dzieci od 0 do 3 r. ż. z trzech stanów USA. Zadaniem rodziców było odpowiedzenie na pytania kiedy dziecko osiągało daną umiejętność. I tak przedstawiają się procentowo wyniki tych badań:
| KAMIENIE MILOWE | |
| POZNAWCZE I KOMUNIKACYJNE | RUCHOWE |
| 4 msc. naśladuje dźwięki wydawane przez rodzica (51%) | 4 msc. przetacza się z brzucha na plecy (78%) |
| 6 msc. reaguje na własne imię (97%) | 6 msc. przekłada zabawkę z jednej ręki do drugiej (97%) |
| 9 msc. naśladuje dźwięki wydawane przez rodzica (97%) potrafi bawić się w „aku-ku” (90%) | 9 msc. potrafi usiąść samodzielnie (94%) potrafi wstać z pomocą (84%) |
| 12 msc. woła „mama”, „tata” (91%) reaguje proste na polecenia (94%) | 12 msc. potrafi trzymać 2 przedmioty i uderzać nimi o siebie (>99%) |
| 18 msc. (1,5 roku) potrafi nazwać przynajmniej 5 przedmiotów (97%) | 18 msc. (1,5 roku) chodzi samodzielnie (>99%) biega i wchodzi na przeszkody (97%) wchodzi po schodach z pomocą rodzica lub trzymając się poręczy (96%) |
| 24 msc. (2 lata) łączy 2 (lub więcej) słowa w proste zdania (chce pić, mama tam) (>99%) | 24 msc. (2 lata) potrafi kopnąć piłkę (>99%) potrafi narysować linię (92%) |
| 36 msc. (3 lata) rozmawia w sposób, w który jest w stanie być często zrozumiany przez innych ludzi (>99%) | 36 msc. (3 lata) potrafi wspiąć się na drabinki na placu zabaw (>99%) potrafi narysować proste kształty (koło, kwadrat) (94%) |
| 48 msc. (4lata) zaczyna rozumieć czas, mówi „wczoraj”, „jutro” (98%) potrafi opowiedzieć historię z książki lub bajki (>99%) przestrzega prostych zasad gier planszowych i karcianych (98%) | |
| 60 msc. (5lat) potrafi powiedzieć jak się nazywa (>99%) | |
W oparciu o najnowsze badania naukowe posługując się literaturą medyczną, którą znajdziesz w bibliografii stworzyłam listę, w której znajdziesz okna rozwojowe dla najważniejszych umiejętności ruchowych.
Kontroluje głowę 2-3 mż
Osiąga symetrię ciała 3-4 mż
Pivotuje (obrót wokół własnej osi) 4 mż
Podpór na przedramionach 4 mż
Obraca się z brzucha na plecy i z pleców na brzuch 5/6 mż
Podpór na dłoniach 6mż.
Pełza7 mż
Samodzielnie siedzi bez podparcia 9 mż
Czworakuje 9 mż
Wstaje samodzielnie 11 mż
Samodzielnie chodzi12-18 mż
Bibliografia
A. Kowalczykiewicz-Kuta. Kamienie milowe we wczesnej ocenie rozwoju dziecka. Wybrane aspekty opieki pielęgniarskiej i położniczej w różnych specjalnościach medycyny. Tom 6. Opole 2018 r
T. Wilks, R. J. Gerber, C. Erdie-Lalena. Rozwojowe kamienie milowe: rozwój poznawczy. Pediatria po Dyplomie Vol. 15 Nr 4, Sierpień 2011
R. C. Sheldrick, corresponding authora L. E. Schlichting, B. Berger, A.Clyne, E.C. P., and P. M. Vivier. Establishing New Norms for Developmental Milestones. Pediatrics. 2019 Dec; 144(6): e20190374.
Published online 2019.
C. F. Dosman, D. Andrews, K. J. Goulden. Wiek występowania kamieni milowych we wczesnej ocenie rozwoju dziecka.Paediatrics & Child Health, 2012; 17 (10): 561–568